Aardbevingen

DOODSTIL - Een bewoner wijst een scheur aan in de muur van zijn woning. Het noorden van Groningen is vannacht getroffen door twee aardschokken. Die hadden een kracht van 2,7 en 3,2 op de schaal van Richter. Het epicentrum lag bij Uithuizen. ANP CATRINUS VAN DER VEEN epa01689639 Rescue workers in Onna, Aquila region, on 06 April 2009. At least 27 people were reported dead - amid fears of that number rising considerably - after a cental Italian mountain area around the ancient town of L'Aquila was rocked by a major earthquake that struck in the early hours of 06 April.  EPA/MASSIMILIANO SCHIAZZA

Een aardbeving lijkt iets bijzonders, maar er vinden jaarlijks meer dan elf miljoen aardbevingen plaats! De meeste aardbevingen zijn zo klein dat we er niets van voelen. 

De aarde bestaat van buiten naar binnen uit een aardkorst, een mantel en een kern. De aardkorst is een koele, harde schil. Dat is de grond waarop we wonen. De aardkorst is niet overal even dik. Waar bergen zijn, is de aardkorst het dikst: soms wel tot 90 kilometer dik. Waar zeeën zijn, is de aardkorst het dunst: soms maar 10 kilometer dik. De aardmantel is ongeveer 2900 km dik en heeft een temperatuur van 1000 tot 3200 °C. Deze dikke laag bestaat uit magma, gesmolten steen. De harde aardkern is ongeveer 3500 kilometer dik en heeft een temperatuur van 5500 °C.

De aardkorst bestaat niet uit één geheel, maar uit een vijftiental tektonische platen. Deze platen liggen niet stil, omdat ze drijven op de vloeibare mantel. Daardoor gaan deze platen botsen. Soms gaat het langzaam en merkt niemand het, soms gaat het gepaard met een grote schok. Dat heet een aardbeving. Aardbevingen komen dus het vaakst voor op plaatsen waar tektonische platen aan elkaar grenzen.

Het punt in de aarde waar de platen botsen, noem je het hypocentrum. Recht boven de plek van de botsing voel je de trilling op het aardoppervlak het hardst. Dat heet het epicentrum. Hoe verder je van het middelpunt af bent, hoe minder je de trilling voelt.

Met een seismograaf kunnen wetenschappers meten hoe sterk een aardbeving is. De seismograaf bevat een stift die meebeweegt op de trillingen van de aardbeving. Zo wordt de trilling op papier weergegeven. De sterkte van de aardbeving wordt aangegeven met een cijfer op de Schaal van Richter. De schaal gaat van 1 tot 12.

Nederland en België liggen niet aan de rand van een tektonische plaat. Daarom komen aardbevingen hier niet zo heel erg vaak voor. Bij Limburg lopen er kleine scheurtjes in de aardkorst. Daar komen kleine aardbevingen dus af en toe voor. Ook in het noorden van Nederland voelt men soms trillingen. Dat komt echter niet door een aardbeving, maar door de aardgaswinning. Hierdoor kan de aarde verzakken en trilt de aarde.

Dossier:

Aardbevingen

Laatste wijziging: 31 augustus 2016
Dossier Thema: Natuur en Milieu

Gerelateerde dossiers